اهمیت گرامر آزمون آیلتس؛ برای آیلتس واقعا باید گرامر بخوانیم؟
برای آیلتس گرامر بخوانیم یا نه؟ پاسخ مستقیم برای داوطلبانی که وقت محدودی دارند
بله، گرامر برای آیلتس اهمیت بسیار بالایی دارد؛ اما نه به این معنا که باید تمام مباحث گرامری زبان انگلیسی را جدا از مهارتهای آزمون مطالعه کنید. به صورت کلی، IELTS بخش مستقلی با عنوان Grammar ندارد، اما Grammatical Range and Accuracy یکی از چهار معیار رسمی ارزیابی Writing و Speaking است. از سمت دیگر، طبق توضیحات معیارهای رسمی ارزیابی Writing در آیلتس، دامنه و دقت استفاده از ساختارهای گرامری در کنار پاسخگویی به سوال، انسجام و واژگان بررسی میشود. بنابراین، بهتر کار این است که اهمیت گرامر در آزمون آیلتس را در کنار سایر عوامل سنجید، نه به عنوان تنها عامل تعیینکننده نمره نهایی.
البته باید به این نکته اشاره کرد که برای داوطلبی که زمان محدودی دارد، گرامر آزمون آیلتس نباید به مطالعه بیپایان کتابهای گرامر تبدیل شود؛ زیرا بهتر است مباحثی در اولویت قرار بگیرند که مستقیما در Writing و Speaking به کار میروند و به تولید دقیقتر جملات و ترکیبها کمک میکنند. علاوهبراین، دانستن قوانین گرامری با استفاده درست از آن در شرایط آزمون یکی نیست؛ زیرا ممکن است داوطلب تعریف یک ساختار را بداند، اما هنگام نوشتن یا صحبت کردن همچنان همان خطا را تکرار کند.
به همین دلیل هدف مطالعه گرامر برای آیلتس هم مهم است؛ درهمین راستا، هدف اصلی باید کاهش خطاهای تکرارشونده، افزایش کنترل جمله و انتخاب ساختاری متناسب با منظور باشد؛ در نتیجه، تمرین تولید زبان و تحلیل اشتباهات خودتان معمولا ارزش بیشتری از خواندن فصلهای متعدد و نامرتبط دارد. اگر هم پایه گرامری شما ضعیف است، بخشی از زمان مطالعه را برای ترمیم این پایه کنار بگذارید؛ اما اگر در Writing و Speaking معمولا ساختارهای درستی میسازید یا به زبان سادهتر، پایه مناسبی دارید، ادامه دادن فصلهای گرامری بدون بررسی خطاهای قبلی ممکن است بازده چندانی نداشته باشد.
نکته تکمیلی هم که میتوانیم در این راستا بگوییم، این است که پیچیدهنویسی و طولانی کردن جملات در آزمون، راه رسیدن به نمره بهتر نیست؛ بلکه جمله بسیار طولانی لزوما نشاندهنده تسلط گرامری نیست و حتی میتواند احتمال خطا و ابهام را افزایش دهد؛ بنابراین، ترکیب مناسب جملههای ساده و پیچیده همراه با دقت، کنترل و وضوح، رویکرد منطقیتری است. معیارهای رسمی IELTS نیز بر دامنه و دقت استفاده از ساختارهای گرامری تاکید دارند، نه صرفا پیچیده بودن ساختارها و جملهها.
البته اگر هنوز سوال شما این است که برای آیلتس از کجا شروع کنم؟، بهتر است ابتدا سطح فعلی، خطاهای پرتکرار و مهارتهایی را که بیشترین نیاز به تقویت دارند مشخص کنید و سپس مطالعه گرامر را در برنامه خود قرار دهید؛ زیرا میزان گرامر آزمون آیلتس مورد نیاز به نمره هدف، سطح فعلی و نوع خطاهای هر داوطلب بستگی دارد. در تیتر بعدی، همین تفاوت را دقیقتر بررسی میکنیم.
اگر هدف شما نمره ۶، ۷ یا ۸ آیلتس است، چقدر گرامر لازم دارید؟

ابتدا باید مجددا تاکید کنیم که برای نمرههای ۶، ۷ و ۸، لازم نیست تمام گرامر انگلیسی را در سطح تخصصی بدانید. زیرا اهمیت گرامر در آزمون آیلتس فقط به دانستن قواعد بیشتر مربوط نمیشود؛ بلکه این کیفیت استفاده از ساختارها و میزان کنترل خطاها است که اهمیت دارد.
| نمره هدف | نشانه عملکرد گرامری | اولویت ارزیابی شخصی | خطای رایج در برنامهریزی |
| ۶ | ترکیبی از ساختارهای ساده و پیچیده، همراه با خطاهایی که معمولا ارتباط را مختل نمیکنند | تثبیت پایه و شناسایی خطاهای پرتکرار | تلاش برای یادگیری ساختارهای بسیار دشوار پیش از کنترل پایه |
| ۷ | تنوع بیشتر، استفاده موثرتر از ساختارهای پیچیده و جملههای بدون خطا با فراوانی مناسب | ترکیب تنوع و کنترل | تصور اینکه پیچیدهتر نوشتن بهتنهایی نمره را بالا میبرد |
| ۸ | دامنه گسترده و انعطافپذیر، دقت بالا و خطاهای باقیمانده عمدتا پراکنده و غیرسیستماتیک | انعطاف، دقت و کاهش خطاهای سیستماتیک | تمرکز بر حفظ ساختارهای نادر به جای کیفیت استفاده |
البته تاکید میکنیم که این سطحها با شمارش ساده تعداد خطاها تعیین نمیشوند؛ زیرا نمیتوان گفت اگر داوطلب تعداد مشخصی خطا داشته باشد حتما نمره ۶ میگیرد؛ چراکه ارزیابی بر اساس کیفیت کلی عملکرد، دامنه ساختارها، دقت و کنترل آنها انجام میشود. این موضوع هم در Writing و هم در Speaking اهمیت دارد.
یکی از دغدغههای اصلی زبان آموزان این است که آیا رسیدن از ۷ به ۸ فقط با حفظ کردن گرامرهای دشوارتر ممکن است؟ در پاسخ باید گفت که خیر؛ در گرامر آزمون آیلتس، استفاده دقیق و کنترلشده از ساختارها ارزش بیشتری از نمایش چند ساختار نادر دارد؛ بههمین دلیل، ممکن است داوطلب ساختارهای پیچیده زیادی بداند، اما نتواند آنها را متناسب با منظور خود به کار ببرد و دقیقا در چنین شرایطی، افزایش دانش گرامری لزوما نتیجه مطلوب ایجاد نمیکند.
برای Speaking نیز Band ۷ به بیخطا بودن کامل نیاز ندارد و در Band ۸ هم وجود خطاهای پراکنده کاملا منتفی نیست؛ زیرا تفاوت اصلی در سطح کنترل، دامنه و میزان تکرار خطاهاست. بنابراین، گرامر آزمون آیلتس زمانی برای رسیدن به نمره بالاتر ارزشمند است که دامنه و دقت آن در عملکرد واقعی شما دیده شود.
گرامر در کدام بخش های آیلتس واقعا نمره ساز است؟
اگر بخواهیم جایگاه گرامر را در آزمون دقیقتر ببینیم، باید بین مهارتهایی که گرامر در آنها مستقیما ارزیابی میشود و مهارتهایی که فقط از دانش دستوری شما تاثیر میگیرند تفاوت بگذاریم؛ بنابراین، Writing و Speaking جایگاه مستقیمتری دارند، زیرا Grammatical Range and Accuracy یکی از معیارهای رسمی ارزیابی آنهاست؛ در مقابل، Reading و Listening معیار مستقلی با عنوان Grammar برای تعیین Band ندارند.
- Writing: در Writing، Grammatical Range and Accuracy یکی از چهار معیار رسمی ارزیابی است و کیفیت جملهها، تنوع ساختارها و میزان دقت و کنترل خطاها را دربرمیگیرد. به همین دلیل، نقش گرامر در آیلتس در این مهارت مستقیم است. البته نمره Writing فقط به گرامر وابسته نیست و معیارهایی مانند پاسخ مناسب به سؤال، انسجام و واژگان نیز بررسی میشوند. همچنین، در محاسبه نمره این مهارت، Task 2 وزن بیشتری از Task 1 دارد؛ بنابراین، عملکرد گرامری شما در پاسخ Task 2 از نظر تاثیرگذاری بر نمره کلی Writing اهمیت بیشتری پیدا میکند.
- Speaking: در Speaking نیز Grammatical Range and Accuracy یکی از چهار معیار رسمی ارزیابی است و هر چهار معیار وزن برابر دارند؛ در این بخش، دامنه ساختارهایی که هنگام صحبت کردن به کار میبرید و میزان دقت استفاده از آنها بررسی میشود. البته روانی و انسجام، دامنه واژگان و تلفظ نیز همزمان در نمرهدهی نقش دارند. بنابراین، گرامر برای آیلتس باید به شکلی در گفتار ظاهر شود که طبیعی و متناسب با پاسخ باشد.
- Reading و Listening: در Reading و Listening معیار مستقلی با عنوان Grammar برای اعطای Band وجود ندارد؛ با این حال، شناخت ساختار جمله میتواند به درک دقیقتر متن و فایل صوتی کمک کند. آشنایی با زمانها، رابطه بندها، افعال کمکی و شکلهای دستوری به شما کمک میکند ارتباط میان بخشهای مختلف جمله را بهتر تشخیص دهید. برای مثال، اگر داوطلب با relative clause یا modal آشنا نباشد، ممکن است رابطه میان بخشهای یک جمله را در Reading نادرست برداشت کند.
کدام مباحث گرامر آیلتس ارزش وقت گذاشتن دارند و کدام ها اولویت کمتری دارند؟
اگر زمان مطالعه محدود باشد، قرار نیست داوطلب تمام مباحث دستور زبان انگلیسی را از ابتدا تا انتها بخواند؛ زیرا گرامر آزمون آیلتس زمانی ارزش مطالعه بیشتری دارد که بتوانید ساختارهای آن را هنگام صحبت کردن و نوشتن، متناسب با معنا و بدون خطای تکراری به کار ببرید.
- اولویت بالا: تمرکز اصلی باید روی زمانهای پرکاربرد افعال، بهویژه گذشته، حال و آینده، تطابق فاعل و فعل، حروف تعریف، اسمهای قابل شمارش و غیرقابل شمارش، حالت جمع، ضمایر، حروف اضافه و ترتیب اجزای جمله باشد. همچنین، شناخت بندها و انواع جملهوارهها، بهویژه relative clause ها و نحوه استفاده از آنها در جمله، به داوطلب کمک میکند جملههای دقیقتر و از نظر دستوری درستتری بسازد.
- اولویت متوسط: پس از تسلط بر ساختارهای پایه، بهتر است داوطلب سراغ شرطیها، افعال modal، ساختارهای مجهول و جملههای مقایسهای برود. یادگیری ساختارهای بیان علت و نتیجه، شرط و تضاد نیز به او کمک میکند ارتباط میان ایدهها را روشنتر بیان کند و جملههای منسجمتری بنویسد.
- اولویت پایینتر: ساختارهای تخصصی، کمکاربرد و پیچیدهای که در جملهسازیهای معمول آزمون نقش محدودی دارند، در مراحل ابتدایی به تمرکز کمتری نیاز دارند. برای داوطلبی که هنوز در قواعد پایه خطا دارد، یادگیری این ساختارها معمولا بازده فوری کمتری دارد. بهتر است ابتدا دقت دستوری و توانایی انتقال روشن معنا تقویت شود و سپس برای افزایش تنوع و پیچیدگی جملهها، از این ساختارها استفاده شود.
البته تاکید میکنیم که این دستهبندی به معنی بیاهمیت بودن گروه سوم نیست؛ بلکه اولویت پایینتر فقط نشان میدهد که در شرایط محدودیت زمان، کدام مباحث بازده مطالعاتی کمتری دارند
بهترین روش مطالعه گرامر آیلتس برای تبدیل دانش گرامری به نمره آزمون

همانطور که قبلتر نیز گفتیم، اهمیت گرامر در آزمون آیلتس زمانی به نتیجه واقعی تبدیل میشود که دانستن یک قاعده به توانایی استفاده درست از آن در شرایط آزمون برسد؛ چراکه ممکن است داوطلب بتواند یک ساختار را در تمرینهای گرامری تشخیص دهد، اما هنگام نوشتن یا صحبت کردن، دچار خطاهای مکرری شود. به همین علت است که تاکید داریم هدف مطالعه نباید فقط افزایش اطلاعات دستوری باشد.
برای رسیدن به این هدف، مطالعه بهتر است از یک چرخه مشخص شروع شود؛ برای اینکار، ابتدا یک نمونه Writing واقعی یا چند دقیقه از Speaking خود را بررسی کنید؛ البته به جای اینکه هر خطا را جداگانه ببینید، موارد مشابه را کنار هم قرار دهید تا الگوی اشتباهات مشخص شود. سپس، فقط قاعدهای را مرور کنید که مستقیما با همان ضعف ارتباط دارد. بعد از مرور، چند جمله هدفمند بسازید تا قاعده از حالت اطلاعات ذهنی خارج شود و به مهارت تولیدی نزدیک شود. در مرحله بعد، همان ساختار را در یک پاسخ واقعی Writing یا Speaking به کار ببرید.
پس از این مرحله، دریافت اصلاح اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اصلاح باید مشخص کند خطا دقیقا کجا رخ داده و آیا مشکل در انتخاب ساختار، کاربرد آن یا کنترل جمله بوده است. سپس یک نمونه جدید تولید کنید تا مشخص شود آیا اصلاح قبلی واقعا به استفاده بهتر از ساختار منتقل شده است یا نه.
در تجربه آموزشی تیم آیلتس فرهاد نیز چنین فاصلهای میان شناخت قاعده و استفاده صحیح قابل مشاهده است؛ زیرا زبانآموز ممکن است پاسخ یک تمرین را درست تشخیص دهد، اما هنگام تولید زبان دوباره همان اشتباه را انجام دهد؛ در این شرایط، تمرین تولیدی و بازخورد نقش مهمی در تبدیل شناخت به عملکرد دارند. برای داوطلبی که به اصلاح دقیق Writing و Speaking نیاز دارد، استفاده از کلاس آنلاین آیلتس میتواند یکی از گزینههای آموزشی مناسب برای دریافت بازخورد مستقیم روی نمونههای واقعی باشد.
گرامر آیلتس را جداگانه بخوانیم یا همزمان با تمرین چهار مهارت؟
پاسخ کوتاه این است که هیچکدام از دو روش بهتنهایی برای همه داوطلبان مناسب نیست؛ چراکه مطالعه مستقیم گرامر برای ساختن پایه و رفع ضعفهای مشخص مفید است، اما همانطور که گفتیم، بخش اصلی یادگیری باید به تولید واقعی زبان متصل شود. همچنین، اهمیت گرامر در آزمون آیلتس زمانی بهتر دیده میشود که داوطلب بتواند دانستههای خود را در Writing و Speaking به کار بگیرد، نه اینکه فقط در تمرینهای جداگانه پاسخ درست انتخاب کند.
مطالعه کاملا جداگانه ممکن است باعث شود فرد در تمرینهای جایخالی یا تشخیص ساختار عملکرد خوبی داشته باشد، اما همان دانش هنگام نوشتن یک پاسخ یا صحبت کردن به شکل خودکار فعال نشود. از طرف دیگر، حذف کامل مطالعه مستقیم گرامر نیز برای کسی که ضعف پایه دارد تصمیم مناسبی نیست؛ زیرا اگر ساختارهای پایه هنوز در تولید جمله مشکل ایجاد میکنند، تمرین صرف چهار مهارت بدون توجه مشخص به این ضعف ممکن است پیشرفت را کند کند.
علاوهبراینها، برای داوطلبی که وقت کمی دارد، بهتر است زمان مشخصی به مرور یک ضعف گرامری اختصاص داده شود و بلافاصله، همان ساختار در چند جمله Speaking و یک Writing کوتاه به کار رود. هدف، تمام کردن فصلهای یک کتاب نیست؛ هدف این است که ساختار از حافظه و شناخت نظری به تولید واقعی منتقل شود. اگر هنگام استفاده در مهارتها مشخص شود که هنوز کاربرد ساختار برای داوطلب روشن نیست، همان بخش دوباره بررسی میشود.
سوالات متداول
برای نمره 7 آیلتس آیا باید تمام مباحث گرامر انگلیسی را بلد باشم؟
خیر. دامنه مناسبی از ساختارهای ساده و پیچیده با کنترل خوب کافی است و لازم نیست همه مباحث را در سطح پیشرفته بدانید.
اگر در Writing اشتباه گرامری داشته باشم، چند خطا میتواند روی نمره تاثیر بگذارد؟
عدد ثابتی برای خطاهای مجاز وجود ندارد؛ نوع، تکرار، شدت و اثر خطا بر وضوح پیام مهمتر از شمارش خام است.
برای نمره 6.5 آیلتس بهتر است روی رفع خطاهای گرامری تمرکز کنم یا یادگیری ساختارهای جدید؟
ابتدا خطاهای پرتکرار و سیستماتیک را کنترل کنید و پس از تثبیت پایه، سراغ یادگیری و استفاده از ساختارهای جدید بروید.
آیا گرامر ضعیف میتواند باعث پایین آمدن نمره Speaking آیلتس حتی با دایره لغات خوب شود؟
بله. Grammatical Range and Accuracy یکی از چهار معیار رسمی Speaking است و واژگان خوب بهتنهایی جای گرامر را نمیگیرد.
اگر در Reading و Listening گرامر خوبی نداشته باشیم، آیا امکان گرفتن نمره بالا وجود دارد؟
بله. Grammar معیار مستقل نمرهدهی این دو مهارت نیست، اما ضعف دستوری میتواند در درک ساختار جمله و پردازش دقیق اطلاعات اختلال ایجاد کند.
برای بهبود گرامر آیلتس، حل تمرین کتاب بهتر است یا اصلاح گرامر در Writing و Speaking؟
رویکرد ترکیبی بهتر است، اما اصلاح خطاهای واقعی در Writing و Speaking اولویت دارد و تمرین کتابی نقش مکمل را ایفا میکند.